Bomen planten

Bomen planten doe je tijdens de vegetatierust, in West-Europa meestal tussen half november en eind april. Het najaar geeft de beste start, omdat de bodem dan nog warm genoeg is om nieuwe haarwortels te vormen.

Het moment waarop je plant en de manier waarop je het doet, bepalen samen of een boom goed aanslaat. Hieronder staat per stap wat je doet en waarom dat werkt.

Wanneer bomen planten?

Bladverliezende bomen uit de vollegrond plant je tijdens de vegetatierust: vanaf het moment dat ze hun blad hebben laten vallen en zijn afgehard, tot de sapstroom in het voorjaar weer op gang komt. In West-Europa valt dat meestal tussen half november en eind april.

Die periode is een vuistregel. De temperatuur in de herfst en het voorjaar bepaalt mee wanneer het venster opengaat, en niet elke soort laat zijn blad op hetzelfde moment vallen. Hetzelfde geldt in het voorjaar voor het moment waarop het blad uitloopt. Voor bladhoudende bomen en naaldbomen is het plantseizoen iets langer. Bomen die in een container zijn gekweekt, plant je het hele jaar door.

Het plantseizoen bepaalt overigens niet wat wij kunnen leveren. Van den Berk Boomkwekerijen levert het hele jaar door, ook buiten het reguliere seizoen, afhankelijk van wat er op dat moment beschikbaar is in kokoskluit, air-pot of container.

Waarom het najaar de beste start geeft

Een verplante boom hervat zijn groei zodra hij nieuwe haarwortels maakt, en daarvoor heeft hij een vochtige, warme bodem nodig. In het najaar is de bodem nog warm genoeg om die wortels te vormen voordat de winter invalt. Daardoor neemt de boom in het voorjaar makkelijker water op en pakt hij de groei sneller weer op.

Plant daarom zo vroeg in het venster als de boom afgehard is. Plant je pas in maart of april, reken dan op extra water in het eerste groeiseizoen: de boom moet dan tegelijk wortelen en uitlopen.

De vijf stappen hieronder gelden voor een kluitboom uit de vollegrond.

Bomen planten in vijf stappen

1. HET PLANTGAT MAKEN

Maak het gat 1,5 tot 2 keer zo breed als de kluit, en iets minder diep.

Bij een kluit van 60 cm is dat minimaal 90 cm, liever 120 cm. De boom komt nooit dieper te staan dan hij op de kwekerij stond, want dan krijgt de wortelhals te weinig zuurstof. Maak de bodem los tot een spade diep en steek op klei of leem ook de wanden los, die smeren tijdens het graven dicht. Meng nieuwe grond altijd met de bestaande, en reken bij grote bomen op nazakken.

2. DE BOOM VERANKEREN

Twee palen tot en met maat 25-30, drie palen vanaf maat 30-35.

Bij een vrije stamhoogte vanaf 200 cm gebruik je palen van 250 cm, waarvan 100 cm de grond in gaat. Twee palen zet je dwars op de heersende wind, in Nederland dus noordwest en zuidoost. Bij drie palen verbind je de koppen met latten. De boomband zit strak genoeg om niet te schuiven, zonder spanning op de stam. Controleer de banden elk jaar, want na twee tot drie jaar kan de verankering weg.

3. EEN GIETRAND AANLEGGEN

Geef minimaal twee groeiseizoenen extra water, via een gietrand zo breed als de kluit.

Is de rand breder, dan loopt het water langs de kluit weg en bereikt het de wortels niet. Controleer bij droogte één keer per week de grond naast de kluit, met een guts of een schop, en geef dan in één keer een grote gift in plaats van elke dag een beetje. Te veel water is net zo schadelijk: het verdringt de zuurstof uit de bodem en laat de wortels rotten.

4. SNOEIEN NA AANPLANT

Snoei direct bij aanplant, zodat de kroon niet meer water vraagt dan de wortels kunnen leveren.

Bij het rooien verliest de boom een deel van zijn wortels. In een warme periode verdroogt het blad dan terwijl de kluit vochtig is. Snoei in het een- en tweejarig hout en laat het dikke hout staan, want daarin zit het reservevoedsel voor nieuwe wortels. Dicht vertakte soorten hebben een forse beurt nodig, grof vertakte soorten weinig. Houd de eindknoppen intact en haal alleen zijscheuten weg.

5. DE STAM BESCHERMEN

Pak de stam in bij soorten met een gladde, dunne bast.

Na aanplant gaat er minder water door de stam, waardoor de koeling van de bast wegvalt. De lage avondzon kan de bastcellen dan doden, meestal aan de westkant van de boom. Kokos- of rietmatten voorkomen dat. Bomen met een ruwe bast of met takken tot laag aan de stam hebben het meestal niet nodig. Wikkel geen jute strak om de stam, want daaronder gaat het broeien.