“Grote winterhardheid door goede timing”

Vaak worden in bepaalde gebieden van Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Scandinavië en Oost-Europa vragen gesteld over de winterhardheid van de bomen van Van den Berk Boomkwekerijen. Talrijke leveringen door heel Europa bewezen al dat de bomen van Van den Berk Boomkwekerijen geen problemen in koudere gebieden hebben, dankzij de minimumtemperaturen van -15 tot -20 °C (bron: Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) die de bomen in de boomkwekerij in Nederland al regelmatig doorstaan. We spreken met dhr. Claus Heuvemann van Van den Berk Boomkwekerijen voor duidelijkheid over de winterhardheid van bomen

Waardoor wordt de winterhardheid beïnvloed?

“Winterhardheid zit bomen in de genen. Bomen die in zachte klimatologische zones gedijen, zijn natuurlijk niet zo vorstresistent als bomen uit koude gebieden. Maar het is ook mogelijk individuele bomen ‘af te harden’. Elke boom bouwt in de herfst zijn winterhardheid opnieuw op. Voor het optimale afharden moet de plant een paar nachten blootgesteld worden aan temperaturen onder 5 °C. Bovendien moeten de bomen daarna niet te snel naar gebieden verplant moeten worden waar het aanzienlijk kouder is, zoals hooggelegen gebieden.”

Hoe kun je bomen beschermen tegen vorstschade?
“Het is belangrijk de reden van de schade te kennen. Vooral bij indirecte vorstschade is dat lastig. Zo kan bijvoorbeeld na lang aanhoudende barre vorst schade ontstaan door droogte die veel weg heeft van pure bevriezing. Zeker de combinatie van vorst, uitdrogende wind en intensieve winterzon vormt een groot gevaar. Groenblijvende bomen kunnen uit de bevroren grond geen vocht onttrekken en drogen bij felle zon en sterke wind uit. Het komt deze bomen ten goede als ze in de eerste winters goed beschut worden. Hetzelfde geldt ook voor de stammen van net geplante bomen. Door een rieten mat om de stam te wikkelen, worden ze tegen de zon beschermd.”

Meer informatie over winterhardheid
Informatie over de winterhardheid van afzonderlijke plantensoorten en -variëteiten uit het omvangrijke sortiment van Van den Berk Boomkwekerijen vindt u in het boek ‘Van den Berk over Bomen’. Bij elke plant is daar de USDA-winterhardheidszone aangegeven.

Deze classificatie van planten in winterhardheidszones geeft het weerstandsvermogen van bepaalde soorten en variëteiten ten opzichte van gemiddelde minimumtemperatuur aan.

Uiteraard kunt u altijd bij Van den Berk Boomkwekerijen terecht voor advies.

Heeft winterhardheid te maken met temperaturen van de afgelopen winter?
“Dit is zeker niet het geval. Bomen hebben geen ‘temperatuurgeheugen’. In de lente, als het warmer wordt, neemt de winterhardheid van alle planten af. Als de temperatuur een paar dagen boven 15 °C blijft, kan de winterhardheid behoorlijk verminderen. Vooral in gebieden met föhnwind of bij extreme afkoeling van de lucht na een warm voorjaar kan aan de planten schade ontstaan, veroorzaakt door late vorst. Dit betekent dat bij het beoordelen van de vorstresistentie het naast de absolute minimumtemperatuur ook belangrijk is wanneer de plant met de vorst te maken krijgt en in hoeverre de plant afgehard is.”

Wanneer kan er vorstschade ontstaan na verplaatsing?
“Schade ontstaat als de planten te vroeg worden verplant, dat wil zeggen wanneer ze nog niet afgerijpt zijn. In dit verband zijn het juiste leveringsmoment en de juiste behandeling ter plaatse (koel opslaan) van groot belang. Dit geldt zeker voor verplaatsen naar gebieden met grote temperatuurschommelingen en voor dalen met föhnwind, maar het verschilt ook per boom. Voor een deel blijken ook enkele soorten winterharde planten vorstgevoelig te zijn. Als ze vroeg uitlopen, leidt dat vaak tot schade. Dit is niet afhankelijk van de leverancier en is door de genetische aanleg van de plant bepaald. Toch kunnen deze planten zonder problemen in andere gebieden worden gebruikt.”