'Grote winterhardheid door goede timing'
Soms worden in bepaalde gebieden van Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Scandinavië en Oost-Europa vragen gesteld over de winterhardheid van de bomen van Van den Berk Boomkwekerijen. Talrijke leveringen door heel Europa bewezen al dat de bomen geen problemen in koudere gebieden hebben. Op de kwekerij in Nederland komen soms ook temperaturen van -15 tot -20 °C voor (bron: Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) welke de bomen goed doorstaan.
Genen
Winterhardheid zit bomen in de genen. Bomen die van nature in zachte klimatologische zones voorkomen zijn natuurlijk niet zo vorstresistent als bomen uit koude gebieden. Daarnaast bouwt elke boom in de herfst zijn winterhardheid opnieuw op. Voor het optimale afharden moet de plant een paar nachten blootgesteld worden aan temperaturen onder 5 °C. Bovendien moeten de bomen daarna niet te snel naar gebieden verplant moeten worden waar het aanzienlijk kouder is, zoals hooggelegen gebieden. In de lente, als het warmer wordt, neemt de winterhardheid van alle planten af. Als de temperatuur een paar dagen boven 15 °C blijft, kan de winterhardheid behoorlijk verminderen.
Late vorst
Vooral in gebieden met föhnwind of bij extreme afkoeling van de lucht na een warm voorjaar kan aan de planten schade ontstaan, veroorzaakt door late vorst. Dit betekent dat bij het beoordelen van de vorstresistentie het naast de absolute minimumtemperatuur ook belangrijk is wanneer de plant met de vorst te maken krijgt en in hoeverre de plant is afgehard.
Timing
Schade ontstaat als de planten te vroeg in de herfst/winter worden verplant, dat wil zeggen wanneer ze nog niet voldoende afgerijpt zijn. In dit verband zijn het leveringsmoment en de juiste behandeling ter plaatse van groot belang. Dit geldt zeker voor het verplaatsen naar gebieden met grote temperatuurschommelingen en voor dalen met föhnwind, maar het verschilt ook per boom. Als bomen vroeg uitlopen, hetgeen is bepaald in de genetische aanleg van een plant, leidt dat in bepaalde situaties eerder tot schade.
Beschermen
Om de bomen te kunnen beschermen is het belangrijk mogelijke schadeoorzaken te kennen. Vooral bij indirecte vorstschade is dat lastig. Zo kan bijvoorbeeld na lang aanhoudende barre vorst schade ontstaan door droogte die veel weg heeft van pure bevriezing. Zeker de combinatie van vorst, uitdrogende wind en intensieve winterzon vormt een groot gevaar. Groenblijvende bomen kunnen uit de bevroren grond geen vocht onttrekken en drogen bij felle zon en sterke wind uit. Het komt deze bomen ten goede als ze in de eerste winters goed beschut worden. Hetzelfde geldt ook voor de stammen van net geplante bomen. Door een rieten mat om de stam te wikkelen, worden ze tegen de zon beschermd.
Informatie over de winterhardheid van afzonderlijke plantensoorten en -variëteiten vindt u in het boek 'Van den Berk over Bomen'. Bij elke plant is daar de USDA-winterhardheidszone aangegeven. Deze classificatie van planten in winterhardheidszones geeft het weerstandsvermogen van bepaalde soorten en variëteiten ten opzichte van gemiddelde minimumtemperatuur aan. Ook kunt u bij de medewerkers Van den Berk Boomkwekerijen terecht voor advies.
